Home / Kennis / SSD wordt niet meer herkend: waarom dat ineens gebeurt en wat er nog kan
SSD wordt niet meer herkend: waarom dat ineens gebeurt en wat er nog kan
Een SSD waarschuwt niet. Gisteren werkte alles, vandaag staat hij niet meer in het BIOS. De geheugenchips zijn meestal nog prima; de controller of firmware weigert. Dat is te herstellen, maar het luistert nauw.
Waarom SSD's anders kapotgaan
Een SSD is een klein computertje: een controller met eigen firmware beheert tientallen geheugenchips en houdt een vertaaltabel bij van 'logisch adres' naar 'fysieke plek in de chips'. Raakt die tabel beschadigd (door stroomuitval tijdens het schrijven, een firmwarebug of een defecte cel in het gebied waar de tabel staat), dan kan de controller de data niet meer vinden. De data zelf staat er nog, maar de wegwijzers zijn weg.
Hoe het eruitziet
- SSD staat niet in BIOS of Schijfbeheer.
- SSD toont 0 GB, of een vreemde modelnaam (bijvoorbeeld 'SATAFIRM S11' of 'SanDisk 1MB'). Dat is de firmware in noodmodus.
- SSD is alleen-lezen geworden; je kunt niets meer opslaan.
- Laptop start met 'no bootable device' terwijl de SSD er wel in zit.
- Herkend, maar extreem traag of met vastlopers.
Wat je veilig kunt proberen
- Andere poort of kabel (SATA) of een andere M.2-sleuf (NVMe), als dat makkelijk kan.
- Even wachten. Sommige SSD's die in een 'freeze' zitten, komen terug na een half uur onder spanning zonder dataverkeer. Laat de computer in het BIOS-scherm staan, 30 minuten, en start opnieuw. Eén keer.
- Niet: firmware-updates flashen, 'secure erase', of een tool van de fabrikant die de SSD wil 'herstellen'. Die tools zijn gemaakt om de SSD weer bruikbaar te maken, niet om je data te bewaren.
Gewiste bestanden op een SSD: waarom haast telt
Bij een harde schijf blijft een gewist bestand staan tot er iets overheen wordt geschreven. Een SSD ruimt gewiste blokken actief op via TRIM, meestal binnen minuten tot uren. Heb je per ongeluk iets gewist op een SSD: zet de computer direct uit (niet netjes afsluiten, gewoon uit) en laat de SSD beoordelen. Hoe langer hij aan staat, hoe minder er over is.
Wat wij doen
We spreken de controller aan in de technologische modus van de fabrikant, herstellen of reconstrueren de vertaaltabel en lezen de data uit. Lukt dat niet, dan halen we de geheugenchips van het bord (chip-off) en bouwen we de data na met kennis van het algoritme van de controller. Bij versleutelde SSD's (BitLocker, FileVault, hardware-encryptie) is jouw sleutel nodig; zonder sleutel is de data voor iedereen onleesbaar.
Kosten
Logisch (gewiste partitie, beschadigd bestandssysteem): €150 tot €350. Firmware of controller: €350 tot €750. Chip-off: €600 tot €1.200. Intake €50.
Zelf niet aan beginnen? SSD en NVMe: SSD's die ineens niet meer herkend worden, in 'read-only' vallen of na een firmwarefout leeg lijken.