SchijfdokterHome / Kennis / NAS start niet of volume 'crashed' (Synology, QNAP): wat je wel en niet moet doen
NAS start niet of volume 'crashed' (Synology, QNAP): wat je wel en niet moet doen
Een NAS met RAID voelt veilig, tot het moment dat DSM 'volume crashed' zegt. Dan is de verleiding groot om te rebuilden, resetten of schijven te wisselen. Precies daar gaat het mis.
Gepubliceerd op 20 september 2026.
Wat 'degraded' en 'crashed' betekenen
Degraded: één schijf is uitgevallen, de RAID draait door op de overige schijven. Je data is bereikbaar maar niet meer beschermd. Dit is het moment om een back-up te maken, niet om de uitgevallen schijf meteen te vervangen.
Crashed: er zijn meer schijven uitgevallen dan de RAID kan opvangen, of het bestandssysteem is beschadigd. De NAS kan het volume niet meer aanbieden. De data staat er meestal nog, verdeeld over de schijven, maar de NAS kan de puzzel niet meer leggen.
De vijf handelingen die data vernietigen
- Een rebuild starten met een tweede zwakke schijf. Een rebuild leest alle overige schijven volledig. Heeft één daarvan bad sectors (heel gewoon bij schijven van dezelfde leeftijd), dan valt die uit tijdens de rebuild en heb je twee kapotte schijven in plaats van één.
- Schijven verwisselen van slot. De NAS herkent schijven aan hun metadata, niet aan hun slot, maar sommige modellen en oudere firmware doen dat niet goed. Markeer elke schijf met het slotnummer voordat je er één uithaalt.
- De NAS resetten of opnieuw installeren. Een reset kan de RAID-configuratie of het volume opnieuw initialiseren. Dat is het einde.
- Een schijf 'even' in een pc stoppen. Windows biedt aan om de schijf te initialiseren. Eén klik.
- De schijf repareren met een bestandssysteemcheck (fsck, chkdsk, 'repair volume'). Reparatietools schrijven naar de schijf en maken van een beschadigde structuur soms een lege.
Wat je wel moet doen
Zet de NAS netjes uit en laat hem uit. Schrijf op welke schijf in welk slot zat, welke meldingen je hebt gezien en wat je al hebt geprobeerd. Maak foto's van het scherm als dat nog kan. Verwijder geen schijven en start niets.
Hoe professioneel NAS-herstel werkt
We halen alle schijven uit de NAS en maken van elke schijf een sector-voor-sector image, ook van de schijven die nog werken. Schijven met bad sectors imagen we met apparatuur die slechte plekken overslaat en later terugkomt. Daarna bouwen we de RAID in software na: volgorde, blokgrootte, pariteitsrotatie en startpunt bepalen we uit de data zelf. Op de virtuele array herstellen we het bestandssysteem (ext4 of Btrfs bij Synology, ext4 bij QNAP) en halen we de bestanden of hele volumes eruit. Je originele schijven blijven onaangeroerd.
Kosten en doorlooptijd
NAS met 2 tot 4 schijven: €950 tot €2.000. RAID-set of server tot 8 schijven: €1.500 tot €4.000. Intake gratis, vaste prijs na diagnose, spoed mogelijk (+50%). Doorlooptijd 3 tot 7 werkdagen, spoed sneller. Voor bedrijven halen we in de Randstad op.
Hoort bij RAID, NAS en servers.
Zelf niet aan beginnen? RAID, NAS en servers: Synology, QNAP, RAID 0/1/5/6/10, virtuele machines en databases. Voor bedrijven die vandaag nog verder moeten.
Veelgestelde vragen
Mijn NAS zegt dat één schijf kapot is. Kan ik die gewoon vervangen?
Dat is waar RAID voor bedoeld is, maar maak eerst een back-up van wat belangrijk is. Blijkt tijdens de rebuild een tweede schijf zwak, dan ben je zonder back-up alles kwijt. Twijfel je over de staat van de andere schijven: laat ze eerst testen.
Kunnen jullie ook een NAS herstellen die per ongeluk opnieuw is geïnstalleerd?
Vaak wel. Een herinstallatie overschrijft meestal alleen de systeempartities aan het begin van de schijven; het datavolume erachter blijft grotendeels intact. Hoe eerder de NAS uit is, hoe meer er terugkomt.
Hebben jullie ervaring met SHR (Synology Hybrid RAID) en Btrfs?
Ja. SHR is een combinatie van RAID-niveaus over schijven van verschillende grootte; Btrfs heeft een eigen structuur met snapshots. Beide reconstrueren we regelmatig.
Gaat het om een bepaald model?
Per model staat hier wat we er in de praktijk aan zien, met de onderdelen die bij dat type het vaakst de oorzaak zijn.