Schijfdokter

Home / Kennis / Ransomware: wat doe je in het eerste uur?

Ransomware: wat doe je in het eerste uur?

In het eerste uur kun je je kansen op herstel groter maken of definitief verspelen. Het goede nieuws: de belangrijkste stap is gratis en duurt tien seconden.

Gratis intake aanmelden

In vier korte stappen: wat er is gebeurd, je gegevens, langsbrengen in Zoetermeer of opsturen. De intake is gratis. Daarna krijg je een vaste prijs en beslis je zelf of we doorgaan.

Start de gratis intakeBel 085 226 29 11

Tot die tijd: zet het apparaat uit en probeer niets meer. Elke poging kan de kans op herstel kleiner maken.

Gepubliceerd op 26 september 2026.

Stap 1: haal het van het netwerk, en zet het daarna uit

Trek de netwerkkabel eruit of zet de wifi uit, op elk apparaat dat versleutelde bestanden laat zien. Gijzelsoftware werkt vaak nog: hij loopt netwerkschijven af, versleutelt wat hij kan bereiken en ruimt schaduwkopieën op. Afkoppelen stopt de verspreiding naar de NAS, naar de server en naar de computer van je collega.

Zet het apparaat daarna uit. Dat voelt verkeerd omdat je wil kijken wat er nog werkt, maar elke minuut dat een aangetast systeem draait, kan de plek overschrijven waar de oorspronkelijke bestanden nog staan. Een systeem dat uit staat, verandert niets meer, en de tijd werkt dan niet meer tegen je.

Stap 2: raak de versleutelde bestanden niet aan

Verwijder ze niet, hernoem ze niet en verplaats ze niet. Bij een deel van de families zit informatie in het bestand zelf die nodig is om later te ontsleutelen als er een sleutel opduikt. Een bestand dat je hebt weggegooid omdat het toch onbruikbaar leek, is dan definitief weg.

Kom je er niet uit? Stuur merk, melding en een foto; je hoort dezelfde werkdag wat het is en wat het kost.Intake aanmelden085 226 29 11Foto via WhatsApp

Stap 3: bewaar de losgeldbrief

Het tekstbestand of het scherm met de betaalinstructie is geen rommel maar bewijsmateriaal. Daaruit en uit de nieuwe extensie achter je bestandsnamen is vast te stellen welke familie het is, en dat bepaalt of er een gratis sleutel bestaat. Maak er een foto van met je telefoon en noteer de extensie.

Stap 4: kijk of er al een sleutel is

Voor een aantal families zijn de sleutels uitgelekt of door opsporingsdiensten in beslag genomen. Het Europese initiatief No More Ransom, waar de Nederlandse politie aan meewerkt, stelt die gratis beschikbaar. Er zit een hulpmiddel bij dat aan de hand van een versleuteld bestand en de losgeldbrief bepaalt welke familie het is. Dat kost je niets en het is het eerste dat wij ook doen.

Stap 5: installeer niets opnieuw, herstel niets

Dit is de stap waarop de meeste schade wordt aangericht nadat de gijzelsoftware al klaar was. Windows opnieuw installeren, een herstelprogramma laten lopen, de schijf laten controleren of een nieuwe back-up over de oude heen zetten: al die dingen schrijven op precies de plek waar je nog iets te halen had.

Wil je snel weer aan het werk? Gebruik dan andere hardware of een andere schijf, en laat de aangetaste schijven met rust tot er kopieën van zijn.

Stap 6: doe de melding die je moet doen

Staan er persoonsgegevens op, ook alleen die van je klanten of je personeel, dan is dit vrijwel zeker een datalek. De wet geeft je 72 uur om dat bij de Autoriteit Persoonsgegevens te melden. Versleutelde gegevens waar jij zelf niet meer bij kunt, vallen daar ook onder, ook als niemand ze heeft meegenomen. Doe daarnaast aangifte bij de politie; dat kost weinig tijd en het helpt bij je verzekering.

Stap 7: zoek uit wat er nog wél is

Voordat iemand aan herstel begint, is dit de goedkoopste route. Kijk naar momentopnamen op je NAS, naar versiegeschiedenis in een clouddienst, naar een externe schijf die al een tijd niet is aangesloten en naar de back-up die je bent vergeten. Wij beginnen daar ook, want een kopie die er al is, is sneller en goedkoper dan wat wij kunnen bouwen.

Wat wij daarna kunnen doen

Wij breken geen versleuteling; dat kan niemand. Wat wij doen is zoeken naar wat de gijzelsoftware heeft laten liggen: originele bestanden die verwijderd maar niet overschreven zijn, bestanden die maar gedeeltelijk versleuteld zijn, en kopieën die nog ergens staan. Lees daarover meer bij ransomware.

Hoort bij Ransomware.

Laten repareren?

Zelf niet aan beginnen? Ransomware: Bestanden versleuteld door gijzelsoftware. Geen gouden beloften, maar er zijn meer wegen dan betalen, en vaak is er meer terug te halen dan mensen denken.

Intake aanmeldenRansomware

Veelgestelde vragen

Mag ik mijn computer aanzetten om te kijken hoe erg het is?

Beter niet. Wat je ziet, verandert niets aan wat er te doen is, en elke keer opstarten schrijft naar de schijf. Wil je weten hoe erg het is, laat de schijf dan uitlezen door iemand die dat op een kopie doet.

De gijzelsoftware vraagt om snel te betalen, anders wordt het duurder

Die druk is onderdeel van het verdienmodel. Er is geen technische reden waarom een sleutel na een week minder zou werken. Laat je niet opjagen in een beslissing die je daarna niet terug kunt draaien.

Is mijn virusscanner tekortgeschoten?

Vaak wel, maar dat is geen verrassing en geen verwijt. Deze software wordt specifiek zo gebouwd dat scanners hem niet kennen op het moment van de aanval. Daarom is een kopie die niet meebeweegt belangrijker dan welke scanner dan ook.

Gaat het om een bepaald model?

Per model staat hier wat we er in de praktijk aan zien, met de onderdelen die bij dat type het vaakst de oorzaak zijn.

Meer uit de kennisbank

Gratis diagnose aanvragen

Beschrijf kort wat er gebeurd is. We reageren dezelfde werkdag.

Wil je het meteen regelen? Meld je apparaat aan voor een intake en kies een tijdstip of stuur het op. Alleen een vraag? Vul dan dit formulier in.

Vul je naam in.
Vul je telefoonnummer in.
Vul een geldig e-mailadres in.
Vertel kort wat er aan de hand is.

Geen verplichtingen. Met het versturen ga je akkoord met onze algemene voorwaarden; je gegevens gebruiken we alleen om je aanvraag te beantwoorden (privacy).

WhatsApp